भाग 1 · खंड 1–20
શ્રી ગુરૂ ચરન સરોજ રજ, નિજ મન મુકુરૂ સુધારિ । બરનઉં રઘુબર બિમલ જસુ, જો દાયકુ ફલ ચારિ ॥
श्री गुरू चरन सरोज रज, निज मन मुकुरू सुधारि । बरनउं रघुबर बिमल जसु, जो दायकु फल चारि ॥
śrī gurū carana saroja raja, nija mana mukurū sudhāri | baranauṃ raghubara bimala jasu, jo dāyaku phala cāri ||
With the dust of my teacher’s lotus feet, I cleanse the mirror of my mind. I describe the stainless glory of the noble Raghu lord, which grants the four fruits of life.
The four fruits traditionally refer to the four aims of life: dharma, artha, kama and moksha.
બુદ્ધિહીન તનુ જાનકે, સુમિરૌં પવન કુમાર । બલ બુદ્ધિ વિદ્યા દેહુ મોહિં, હરહુ કલેશ વિકાર ॥
बुद्धिहीन तनु जानके, सुमिरौं पवन कुमार । बल बुद्धि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेश विकार ॥
buddhihīna tanu jānake, sumirauṃ pavana kumāra | bala buddhi vidyā dehu mohiṃ, harahu kaleśa vikāra ||
Knowing myself to lack understanding, I remember you, son of the Wind. Give me strength, understanding and learning; take away my afflictions and faults.
જય હનુમાન જ્ઞાન ગુન સાગર । જય કપીસ તિહું લોક ઉજાગર ॥
जय हनुमान ज्ञान गुन सागर । जय कपीस तिहुं लोक उजागर ॥
jaya hanumāna jñāna guna sāgara | jaya kapīsa tihuṃ loka ujāgara ||
Hail Hanuman, ocean of knowledge and virtue. Hail lord of the monkeys, renowned in the three worlds.
રામદૂત અતુલિત બલ ધામા । અંજનિ પુત્ર પવન સુત નામા ॥
रामदूत अतुलित बल धामा । अंजनि पुत्र पवन सुत नामा ॥
rāmadūta atulita bala dhāmā | aṃjani putra pavana suta nāmā ||
Rama’s messenger, abode of matchless strength, you are named Anjani’s son and the Wind’s son.
મહાવીર વિક્રમ બજરંગી । કુમતિ નિવાર સુમતિ કે સંગી ॥
महावीर विक्रम बजरंगी । कुमति निवार सुमति के संगी ॥
mahāvīra vikrama bajaraṃgī | kumati nivāra sumati ke saṃgī ||
Great hero, mighty Bajrangi, you dispel wrong understanding and accompany good understanding.
કંચન બરન વિરાજ સુવેસા । કાનન કુંડલ કુંચિત કેસા ॥
कंचन बरन विराज सुवेसा । कानन कुंडल कुंचित केसा ॥
kaṃcana barana virāja suvesā | kānana kuṃḍala kuṃcita kesā ||
Your golden form shines in fine attire; earrings adorn your ears and your hair is curly.
હાથ બજ્ર ઔર ધ્વજા બિરાજૈ । કાંધે મૂંજ જનેઊ સાજૈ ॥
हाथ बज्र और ध्वजा बिराजै । कांधे मूंज जनेऊ साजै ॥
hātha bajra aura dhvajā birājai | kāṃdhe mūṃja janeū sājai ||
A thunderbolt and banner shine in your hand; a sacred thread of munja grass adorns your shoulder.
શંકર સુવન કેસરી નંદન । તેજ પ્રતાપ મહા જગ બંદન ॥
शंकर सुवन केसरी नंदन । तेज प्रताप महा जग बंदन ॥
śaṃkara suvana kesarī naṃdana | teja pratāpa mahā jaga baṃdana ||
Offspring of Shankara and son of Kesari, your splendour and power are honoured throughout the world.
વિદ્યાવાન ગુની અતિ ચાતુર । રામ કાજ કરિબે કો આતુર ॥
विद्यावान गुनी अति चातुर । राम काज करिबे को आतुर ॥
vidyāvāna gunī ati cātura | rāma kāja karibe ko ātura ||
Learned, virtuous and exceedingly clever, you are eager to carry out Rama’s work.
પ્રભુ ચરિત્ર સુનિબે કો રસિયા । રામ લખન સીતા મન બસિયા ॥
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया । राम लखन सीता मन बसिया ॥
prabhu caritra sunibe ko rasiyā | rāma lakhana sītā mana basiyā ||
You delight in hearing the Lord’s deeds; Rama, Lakshmana and Sita dwell in your heart.
સૂક્ષ્મ રૂપ ધરિ સિયહિં દિખાવા । વિકટ રૂપ ધરિ લંક જલાવા ॥
सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा । विकट रूप धरि लंक जलावा ॥
sūkṣma rūpa dhari siyahiṃ dikhāvā | vikaṭa rūpa dhari laṃka jalāvā ||
Taking a small form, you appeared to Sita; taking a fearsome form, you burned Lanka.
ભીમ રૂપ ધરિ અસુર સંહારે । રામચંદ્ર કે કાજ સંવારે ॥
भीम रूप धरि असुर संहारे । रामचंद्र के काज संवारे ॥
bhīma rūpa dhari asura saṃhāre | rāmacaṃdra ke kāja saṃvāre ||
Taking a formidable form, you destroyed the demons and accomplished Ramachandra’s tasks.
લાય સંજીવન લખન જિયાયે । શ્રી રઘુબીર હરષિ ઉર લાયે ॥
लाय संजीवन लखन जियाये । श्री रघुबीर हरषि उर लाये ॥
lāya saṃjīvana lakhana jiyāye | śrī raghubīra haraṣi ura lāye ||
You brought the life-restoring herb and revived Lakshmana; the noble Raghu hero joyfully embraced you.
રઘુપતિ કીન્હીં બહુત બડ઼ાઈ । તુમ મમ પ્રિય ભરતહિ સમ ભાઈ ॥
रघुपति कीन्हीं बहुत बड़ाई । तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई ॥
raghupati kīnhīṃ bahuta baṛāī | tuma mama priya bharatahi sama bhāī ||
Rama praised you greatly: ‘You are as dear to me as my brother Bharata.’
સહસ્ર બદન તુમ્હારો જસ ગાવૈં । અસ કહિ શ્રીપતિ કંઠ લગાવૈં ॥
सहस्र बदन तुम्हारो जस गावैं । अस कहि श्रीपति कंठ लगावैं ॥
sahasra badana tumhāro jasa gāvaiṃ | asa kahi śrīpati kaṃṭha lagāvaiṃ ||
‘A thousand mouths sing your glory,’ said the Lord of Shri, drawing you to his neck in an embrace.
સનકાદિક બ્રહ્માદિ મુનિસા । નારદ સારદ સહિત અહીસા ॥
सनकादिक ब्रह्मादि मुनिसा । नारद सारद सहित अहीसा ॥
sanakādika brahmādi munisā | nārada sārada sahita ahīsā ||
The sages Sanaka and his companions, Brahma and the other sages, Narada, Sharada and the serpent lord—
જમ કુબેર દિક્પાલ જહાં તે । કવિ કોવિદ કહિ સકે કહાં તે ॥
जम कुबेर दिक्पाल जहां ते । कवि कोविद कहि सके कहां ते ॥
jama kubera dikpāla jahāṃ te | kavi kovida kahi sake kahāṃ te ||
Yama, Kubera and the guardians of the directions: how could poets and learned people fully describe your glory?
તુમ ઉપકાર સુગ્રીવહિં કીન્હાં । રામ મિલાય રાજ પદ દીન્હાં ॥
तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हां । राम मिलाय राज पद दीन्हां ॥
tuma upakāra sugrīvahiṃ kīnhāṃ | rāma milāya rāja pada dīnhāṃ ||
You helped Sugriva, brought him to Rama and gave him the royal station.
તુમ્હરો મંત્ર વિભીષણ માના । લંકેશ્વર ભયે સબ જગ જાના ॥
तुम्हरो मंत्र विभीषण माना । लंकेश्वर भये सब जग जाना ॥
tumharo maṃtra vibhīṣaṇa mānā | laṃkeśvara bhaye saba jaga jānā ||
Vibhishana heeded your counsel and became lord of Lanka, as the whole world knows.
જુગ સહસ્ત્ર યોજન પર ભાનુ | લીલ્યો તાહિ મધુર ફલ જાનુ ॥
जुग सहस्त्र योजन पर भानु | लील्यो ताहि मधुर फल जानु ॥
juga sahastra yojana para bhānu | līlyo tāhi madhura phala jānu ||
You swallowed the distant sun, described here as ‘yuga-sahasra-yojana’ away, thinking it a sweet fruit.
The source uses the distance compound yuga-sahasra-yojana. Its conventional numerical reading is not a modern astronomical measurement; the translation retains the compound rather than inventing a distance conversion.
भाग 2 · खंड 21–40
પ્રભુ મુદ્રિકા મેલિ મુખ માહીં | જલધિ લાંધી ગયે અચરજ નાહીં ||
प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं | जलधि लांधी गये अचरज नाहीं ||
prabhu mudrikā meli mukha māhīṃ | jaladhi lāṃdhī gaye acaraja nāhīṃ ||
Putting the Lord’s ring in your mouth, you crossed the ocean; that is no wonder for you.
દુર્ગમ કાજ જગત કે જેતે | સુગમ અનુગ્રહ તુમ્હરે તેતે ||
दुर्गम काज जगत के जेते | सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते ||
durgama kāja jagata ke jete | sugama anugraha tumhare tete ||
All the difficult tasks in the world become easy through your grace.
રામ દુઆરે તુમ રખવારે | હોત ન આજ્ઞા બિનુ પૈસારે ||
राम दुआरे तुम रखवारे | होत न आज्ञा बिनु पैसारे ||
rāma duāre tuma rakhavāre | hota na ājñā binu paisāre ||
You guard Rama’s doorway; without your permission no one enters.
સબ સુખ લહૈ તુમ્હારી સરના | તુમ રક્ષક કાહુ કો ડરના ||
सब सुख लहै तुम्हारी सरना | तुम रक्षक काहु को डरना ||
saba sukha lahai tumhārī saranā | tuma rakṣaka kāhu ko ḍaranā ||
All happiness is found in your shelter; with you as protector, whom need one fear?
આપન તેજ સમ્હારૌ આપે | તીનો લોક હાંક તે કાંપે ||
आपन तेज सम्हारौ आपे | तीनो लोक हांक ते कांपे ||
āpana teja samhārau āpe | tīno loka hāṃka te kāṃpe ||
You alone contain your own power; the three worlds tremble at your roar.
ભુત પિશાચ નિકટ નહિં આવૈ | મહાવીર જબ નામ સુનાવૈ ||
भुत पिशाच निकट नहिं आवै | महावीर जब नाम सुनावै ||
bhuta piśāca nikaṭa nahiṃ āvai | mahāvīra jaba nāma sunāvai ||
Ghosts and spirits do not come near when the great hero’s name is spoken.
નાસે રોગ હરે સબ પીરા | જપત નિરંતર હનુમંત બિરા ||
नासे रोग हरे सब पीरा | जपत निरंतर हनुमंत बिरा ||
nāse roga hare saba pīrā | japata niraṃtara hanumaṃta birā ||
Illness is destroyed and all pain removed through constantly repeating the name of the heroic Hanuman.
સંકટ સે હનુમાન છુડાવૈ | મન કર્મ બચન ધ્યાન જો લાવૈ ||
संकट से हनुमान छुडावै | मन कर्म बचन ध्यान जो लावै ||
saṃkaṭa se hanumāna chuḍāvai | mana karma bacana dhyāna jo lāvai ||
Hanuman frees from distress those who attend to him in thought, action and speech.
સબ પર રામ તપસ્વી રાજા | તિન કે કાજ સકલ તુમ સાજા ||
सब पर राम तपस्वी राजा | तिन के काज सकल तुम साजा ||
saba para rāma tapasvī rājā | tina ke kāja sakala tuma sājā ||
Rama, the ascetic king, stands above all; you accomplish all his tasks.
ઔર મનોરથ જો કોઈ લાવે | સોઈ અમિત જીવન ફલ પાવે ||
और मनोरथ जो कोई लावे | सोई अमित जीवन फल पावे ||
aura manoratha jo koī lāve | soī amita jīvana phala pāve ||
Whoever brings another wish receives an immeasurable fruit in life.
ચારો જુગ પરતાપ તુમ્હારા | હૈ પ્રસિધ્ધ જગત ઉજીયારા ||
चारो जुग परताप तुम्हारा | है प्रसिध्ध जगत उजीयारा ||
cāro juga paratāpa tumhārā | hai prasidhdha jagata ujīyārā ||
Your might extends through the four ages; your renown illuminates the world.
સાધુ સંત કે તુમ રખવારે | અસુર નિકંદન રામ દુલારે ||
साधु संत के तुम रखवारे | असुर निकंदन राम दुलारे ||
sādhu saṃta ke tuma rakhavāre | asura nikaṃdana rāma dulāre ||
You protect the good and the saints, destroy demons and are dear to Rama.
અષ્ટ સિધ્ધિ નૌ નિધિ કે દાતા | અસ બર દીન જાનકી માતા ||
अष्ट सिध्धि नौ निधि के दाता | अस बर दीन जानकी माता ||
aṣṭa sidhdhi nau nidhi ke dātā | asa bara dīna jānakī mātā ||
You grant the eight accomplishments and nine treasures; Mother Janaki gave you this boon.
રામ રસાયન તુમ્હરે પાસા | સદા રહો રઘુપતિ કે દાસા ||
राम रसायन तुम्हरे पासा | सदा रहो रघुपति के दासा ||
rāma rasāyana tumhare pāsā | sadā raho raghupati ke dāsā ||
Rama’s sustaining essence is with you; always remain the servant of the Raghu lord.
તુમ્હરે ભજન રામકો પાવે | જનમ જનમ કે દુઃખ બિસરાવૈ ||
तुम्हरे भजन रामको पावे | जनम जनम के दुःख बिसरावै ||
tumhare bhajana rāmako pāve | janama janama ke duḥkha bisarāvai ||
Through devotion to you one reaches Rama and forgets the sorrows of birth after birth.
અન્ત કાલ રઘુબર પુર જાઈ | જહાં જન્મ હરી ભકત કહાઈ ||
अन्त काल रघुबर पुर जाई | जहां जन्म हरी भकत कहाई ||
anta kāla raghubara pura jāī | jahāṃ janma harī bhakata kahāī ||
At life’s end one goes to Rama’s city; on being born there, one is called a devotee of Hari.
ઔર દેવતા ચિત ન ધરઈ | હનુમંત સેઈ સર્વ સુખ કરઈ ||
और देवता चित न धरई | हनुमंत सेई सर्व सुख करई ||
aura devatā cita na dharaī | hanumaṃta seī sarva sukha karaī ||
Without turning the mind to other deities, serving Hanuman brings every happiness.
સંકટ કટે મિટૈ સબ પીરા | જો સુમિરૈ હનુમંત બલવીરા ||
संकट कटे मिटै सब पीरा | जो सुमिरै हनुमंत बलवीरा ||
saṃkaṭa kaṭe miṭai saba pīrā | jo sumirai hanumaṃta balavīrā ||
Distress ends and all pain disappears for whoever remembers the mighty Hanuman.
જય, જય, જય, હનુમાન ગોસાઈ | કૃપા કરહુ ગુરુ દેવકી નાઈ ||
जय, जय, जय, हनुमान गोसाई | कृपा करहु गुरु देवकी नाई ||
jaya, jaya, jaya, hanumāna gosāī | kṛpā karahu guru devakī nāī ||
Hail, hail, hail, Lord Hanuman! Show kindness as a revered teacher would.
જો સતબાર પાઠ કર કોઈ | છુટહિ બન્દિ મહા સુખ હોઈ ||
जो सतबार पाठ कर कोई | छुटहि बन्दि महा सुख होई ||
jo satabāra pāṭha kara koī | chuṭahi bandi mahā sukha hoī ||
Whoever recites it a hundred times is freed from bondage and gains great happiness.
Satabār is read here in its traditional sense of one hundred times. This is the hymn’s statement, not an added instruction to count repetitions.
भाग 3 · खंड 41–49
જો યહ પઢૈ હનુમાન ચાલીસા | હોય સિધ્ધિ સાખી ગૌરીસા ||
जो यह पढै हनुमान चालीसा | होय सिध्धि साखी गौरीसा ||
jo yaha paḍhai hanumāna cālīsā | hoya sidhdhi sākhī gaurīsā ||
Whoever reads this Hanuman Chalisa attains accomplishment, with the lord of Gauri as witness.
તુલસીદાસ સદા હરિ ચેરા | કીજે નાથ હદય મહં ડેરા ||
तुलसीदास सदा हरि चेरा | कीजे नाथ हदय महं डेरा ||
tulasīdāsa sadā hari cerā | kīje nātha hadaya mahaṃ ḍerā ||
Tulsidas is always Hari’s servant. Lord, make your dwelling in his heart.
પવન તનય સંકટ હરન મંગલ મૂરતિ રુપ | રામલખનસીતા સહિત હૃદય બસહુ સુરભૂપ ||
पवन तनय संकट हरन मंगल मूरति रुप | रामलखनसीता सहित हृदय बसहु सुरभूप ||
pavana tanaya saṃkaṭa harana maṃgala mūrati rupa | rāmalakhanasītā sahita hṛdaya basahu surabhūpa ||
Son of the Wind, remover of distress, embodiment of auspiciousness: dwell in my heart with Rama, Lakshmana and Sita, lord of the gods.
|| સિયાવર રામચંદ્ર કી જય ||
|| सियावर रामचंद्र की जय ||
|| siyāvara rāmacaṃdra kī jaya ||
Hail Ramachandra, Sita’s beloved!
|| રમાપતિ રામચંદ્ર કી જય ||
|| रमापति रामचंद्र की जय ||
|| ramāpati rāmacaṃdra kī jaya ||
Hail Ramachandra, consort of Ramā!
Ramā is an epithet of Lakshmi; it is distinct from the masculine name Rāma. The source calls Ramachandra Ramāpati (Ramā’s consort).
|| પવનસૂત હનુમાન કી જય ||
|| पवनसूत हनुमान की जय ||
|| pavanasūta hanumāna kī jaya ||
Hail Hanuman, son of the Wind!
|| ઉમાપતિ મહાદેવ કી જય ||
|| उमापति महादेव की जय ||
|| umāpati mahādeva kī jaya ||
Hail Mahadeva, Uma’s lord!
|| બ્રિન્દાવન કૃષણચંદ્ર કી જય ||
|| ब्रिन्दावन कृषणचंद्र की जय ||
|| brindāvana kṛṣaṇacaṃdra kī jaya ||
Hail Krishnachandra of Vrindavan!
|| બોલો ભાઇ સબ સંતન કી જય ||
|| बोलो भाइ सब संतन की जय ||
|| bolo bhāi saba saṃtana kī jaya ||
Brothers, proclaim victory to all the saints!