Part 1 · blocks 1–20
श्री गणेशाय नमः । राजोवाच । यया गुप्तः सहस्राक्षः सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥ १॥
śrī gaṇeśāya namaḥ | rājovāca | yayā guptaḥ sahasrākṣaḥ savāhān ripusainikān | krīḍanniva vinirjitya trilokyā bubhuje śriyam || 1||
भगवंस्तन्ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिनः शत्रून येन गुप्तोऽजयन्मृधे ॥ २॥
bhagavaṃstanmamākhyāhi varma nārāyaṇātmakam | yathātatāyinaḥ śatrūna yena gupto'jayanmṛdhe || 2||
श्रीशुक उवाच । वृतः पुरोहितस्त्वाष्ट्रो महेन्द्रायानुपृच्छते । नारायणाख्यं वर्माह तदिहैकमनाः शृणु ॥ ३॥
śrīśuka uvāca | vṛtaḥ purohitastvāṣṭro mahendrāyānupṛcchate | nārāyaṇākhyaṃ varmāha tadihaikamanāḥ śṛṇu || 3||
श्रीविश्वरूप उवाच । धौतांघ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुखः । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यतः शुचिः ॥ ४॥
śrīviśvarūpa uvāca | dhautāṃghripāṇirācamya sapavitra udaṅmukhaḥ | kṛtasvāṅgakaranyāso mantrābhyāṃ vāgyataḥ śuciḥ || 4||
नारायणमयं वर्म सन्नह्येद्भय आगते । दैवभूतात्मकर्मभ्यो नारायणमयः पुमान ॥ ५॥
nārāyaṇamayaṃ varma sannahyedbhaya āgate | daivabhūtātmakarmabhyo nārāyaṇamayaḥ pumāna || 5||
पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि । मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोङ्कारादीनि विन्यसेत् ॥ ६॥
pādayorjānunorūrvorudare hṛdyathorasi | mukhe śirasyānupūrvyādoṅkārādīni vinyaset || 6||
ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा । करन्यासं ततः कुर्याद्द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ७॥
oṃ namo nārāyaṇāyeti viparyayamathāpi vā | karanyāsaṃ tataḥ kuryāddvādaśākṣaravidyayā || 7||
प्रणवादियकारान्तमङ्गुल्यङ्गुष्ठपर्वसु । न्यसेद्धृदय ॐकारं विकारमनुमूर्धनि ॥ ८॥
praṇavādiyakārāntamaṅgulyaṅguṣṭhaparvasu | nyaseddhṛdaya oṃkāraṃ vikāramanumūrdhani || 8||
षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् । वेकारं नेत्रयोर्युंज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु ॥ ९॥
ṣakāraṃ tu bhruvormadhye ṇakāraṃ śikhayā nyaset | vekāraṃ netrayoryuṃjyānnakāraṃ sarvasandhiṣu || 9||
मकारमस्त्रुमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद्बुधः । सर्विसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् ॥ १०॥
makāramastrumuddiśya mantramūrtirbhavedbudhaḥ | sarvisargaṃ phaḍantaṃ tatsarvadikṣu vinirdiśet || 10||
ॐ विष्णवे नमः । इत्यात्मानं परं ध्यायेद्ध्येयं षट्शक्तिभिर्युतम् । विद्यातेजस्तपोर्मूतिमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ ११॥
oṃ viṣṇave namaḥ | ityātmānaṃ paraṃ dhyāyeddhyeyaṃ ṣaṭśaktibhiryutam | vidyātejastapormūtimimaṃ mantramudāharet || 11||
ॐ हरिर्विदध्यान्मम सर्वरक्षां न्यस्तांघ्रिपद्मः पतगेन्द्रपृष्ठे । दरारिचर्मासिगदेषुचापपाशान्दधानोऽष्टगुणोऽष्टबाहुः ॥ १२॥
oṃ harirvidadhyānmama sarvarakṣāṃ nyastāṃghripadmaḥ patagendrapṛṣṭhe | darāricarmāsigadeṣucāpapāśāndadhāno'ṣṭaguṇo'ṣṭabāhuḥ || 12||
जलेषु मां रक्षतु मत्स्यमूर्तिर्यादोगणेभ्यो वरुणस्य पाशात् । स्थलेषु मायाबटुवामनोऽव्यात् त्रिविक्रमः खेऽवतु विश्वरूपः ॥ १३॥
jaleṣu māṃ rakṣatu matsyamūrtiryādogaṇebhyo varuṇasya pāśāt | sthaleṣu māyābaṭuvāmano'vyāt trivikramaḥ khe'vatu viśvarūpaḥ || 13||
दुर्गेष्वटव्याजिमुखादिषु प्रभुः पायान्नृसिंहोऽसुरयूथपारिः । विमुञ्चतो यस्य महाट्टहासं दिशो विनेदुर्न्यपतंश्च गर्भाः ॥ १४॥
durgeṣvaṭavyājimukhādiṣu prabhuḥ pāyānnṛsiṃho'surayūthapāriḥ | vimuñcato yasya mahāṭṭahāsaṃ diśo vinedurnyapataṃśca garbhāḥ || 14||
रक्षत्वसौ माऽध्वनि यज्ञकल्पः स्वदंष्ट्रयोन्नीतधरो वराहः । रामोऽद्रिकूटेष्वथ विप्रवासे सलक्ष्मणोऽव्याद्भरताग्रजो माम् ॥ १५॥
rakṣatvasau mā'dhvani yajñakalpaḥ svadaṃṣṭrayonnītadharo varāhaḥ | rāmo'drikūṭeṣvatha vipravāse salakṣmaṇo'vyādbharatāgrajo mām || 15||
मामुग्रधर्मादखिलात्प्रमादान्नारायणः पातु नरश्च हासात् । दत्तस्त्वयोगादथ योगनाथः पायाद्गुणेशः कपिलः कर्मबन्धात् ॥ १६॥
māmugradharmādakhilātpramādānnārāyaṇaḥ pātu naraśca hāsāt | dattastvayogādatha yoganāthaḥ pāyādguṇeśaḥ kapilaḥ karmabandhāt || 16||
सनत्कुमारोऽवतु कामदेवाद्धयग्रीवो मां पथि देवहेलनात् । देवर्षिवर्यः पुरुषार्चनान्तरात्कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७॥
sanatkumāro'vatu kāmadevāddhayagrīvo māṃ pathi devahelanāt | devarṣivaryaḥ puruṣārcanāntarātkūrmo harirmāṃ nirayādaśeṣāt || 17||
धन्वन्तरिर्भगवान्पात्वपथ्याद्वन्द्वाद्भयादृषभो निर्जितात्मा । यज्ञश्च लोकादवताज्जनान्ताद्बलो गणात्क्रोधवशादहीन्द्रः ॥ १८॥
dhanvantarirbhagavānpātvapathyādvandvādbhayādṛṣabho nirjitātmā | yajñaśca lokādavatājjanāntādbalo gaṇātkrodhavaśādahīndraḥ || 18||
द्वैपायनो भगवानप्रबोधाद्बुद्धस्तु पाषण्डगणात्प्रमादात् । काल्किः कलेः कालमलात्प्रपातु धर्मावनायोरुकृतावतारः ॥ १९॥
dvaipāyano bhagavānaprabodhādbuddhastu pāṣaṇḍagaṇātpramādāt | kālkiḥ kaleḥ kālamalātprapātu dharmāvanāyorukṛtāvatāraḥ || 19||
मां केशवो गदया प्रातरव्याद्गोविन्द आसङ्गव आत्तवेणुः । नारायणः प्राह्ण उदात्तशक्तिर्मध्यन्दिने विष्णुररीन्द्रपाणिः ॥ २०॥
māṃ keśavo gadayā prātaravyādgovinda āsaṅgava āttaveṇuḥ | nārāyaṇaḥ prāhṇa udāttaśaktirmadhyandine viṣṇurarīndrapāṇiḥ || 20||
Part 2 · blocks 21–40
देवोऽपराह्णे मधुहोग्रधन्वा सायन्त्रिधामाऽवतु माधवो माम् । दोषे हृषीकेश उतार्धरात्रे निशीथ एकोऽवतु पद्मनाभः ॥ २१॥
devo'parāhṇe madhuhogradhanvā sāyantridhāmā'vatu mādhavo mām | doṣe hṛṣīkeśa utārdharātre niśītha eko'vatu padmanābhaḥ || 21||
श्रीवत्सधामाऽपररात्र ईशः प्रत्युष ईशोऽसिधरो जनार्दनः । दामोदरोऽव्यादनुसन्ध्यं प्रभाते विश्वेश्वरो भगवान्कालमूर्तिः ॥ २२॥
śrīvatsadhāmā'pararātra īśaḥ pratyuṣa īśo'sidharo janārdanaḥ | dāmodaro'vyādanusandhyaṃ prabhāte viśveśvaro bhagavānkālamūrtiḥ || 22||
चक्रं युगान्तानलतिग्मनेमि भ्रमत्समन्ताद्भगवत्प्रयुक्तम् । दन्दग्धि दन्दग्ध्यरिसैन्यमाशु कक्षं यथा वातसखो हुताशः ॥ २३॥
cakraṃ yugāntānalatigmanemi bhramatsamantādbhagavatprayuktam | dandagdhi dandagdhyarisainyamāśu kakṣaṃ yathā vātasakho hutāśaḥ || 23||
गदेऽशनिस्पर्शनविस्फुलिण्गे निष्पिण्ढि निष्पिण्ढ्यजितप्रियासि । कूष्माण्डवैनायकयक्षरक्षोभूतग्रहांश्चूर्णय चूर्णयारीन् ॥ २४॥
gade'śanisparśanavisphuliṇge niṣpiṇḍhi niṣpiṇḍhyajitapriyāsi | kūṣmāṇḍavaināyakayakṣarakṣobhūtagrahāṃścūrṇaya cūrṇayārīn || 24||
त्वं यातुधानप्रमथप्रेतमातृपिशाचविप्रग्रहघोरदृष्टीन् । नरेन्द्र विद्रावय कृष्णपूरितो भीमस्वनोऽरेर्हृदयानि कम्पयन् ॥ २५॥
tvaṃ yātudhānapramathapretamātṛpiśācavipragrahaghoradṛṣṭīn | narendra vidrāvaya kṛṣṇapūrito bhīmasvano'rerhṛdayāni kampayan || 25||
त्वं तिग्मधारासिवरारिसैन्यमीशप्रयुक्तो मम छिन्धि छिन्धि । चक्षूंषि चर्मन् शतचन्द्र छादय द्विषामघानां हर पापचक्षुषाम् ॥ २६॥
tvaṃ tigmadhārāsivarārisainyamīśaprayukto mama chindhi chindhi | cakṣūṃṣi carman śatacandra chādaya dviṣāmaghānāṃ hara pāpacakṣuṣām || 26||
यन्नो भयं ग्रहेभ्योऽभूत्केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्य भूतेभ्योऽघेभ्य एव च ॥ २७॥
yanno bhayaṃ grahebhyo'bhūtketubhyo nṛbhya eva ca | sarīsṛpebhyo daṃṣṭribhya bhūtebhyo'ghebhya eva ca || 27||
सर्वाण्येतानि भगवन्नामरूपास्रकीर्तनात् । प्रयांतु संक्षयं सद्यो येऽन्ये श्रेयःप्रतीपकाः ॥ २८॥
sarvāṇyetāni bhagavannāmarūpāsrakīrtanāt | prayāṃtu saṃkṣayaṃ sadyo ye'nye śreyaḥpratīpakāḥ || 28||
गरुडो भगवांस्तोत्रस्तोमश्छन्दोमयः प्रभुः । रक्षत्वशेषकृच्छ्रेभ्यो विष्वक्सेनः स्वनामभिः ॥ २९॥
garuḍo bhagavāṃstotrastomaśchandomayaḥ prabhuḥ | rakṣatvaśeṣakṛcchrebhyo viṣvaksenaḥ svanāmabhiḥ || 29||
सर्वापद्भ्यो हरेर्नामरूपयानायुधानि नः । बुद्धीन्द्रियमनःप्राणान् पान्तु पार्षदभूषणाः ॥ ३०॥
sarvāpadbhyo harernāmarūpayānāyudhāni naḥ | buddhīndriyamanaḥprāṇān pāntu pārṣadabhūṣaṇāḥ || 30||
यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् । सत्येनानेन नः सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवाः ॥ ३१॥
yathā hi bhagavāneva vastutaḥ sadasacca yat | satyenānena naḥ sarve yāntu nāśamupadravāḥ || 31||
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहितः स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्तीः स्वमायया ॥ ३२॥
yathaikātmyānubhāvānāṃ vikalparahitaḥ svayam | bhūṣaṇāyudhaliṅgākhyā dhatte śaktīḥ svamāyayā || 32||
तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः । पातु सर्वैः स्वरूपैर्नः सदा सर्वत्र सर्वगः ॥ ३३॥
tenaiva satyamānena sarvajño bhagavān hariḥ | pātu sarvaiḥ svarūpairnaḥ sadā sarvatra sarvagaḥ || 33||
विदिक्षु दिक्षूर्घ्वमधः समन्तादन्तर्बहिर्भगवान्नारसिंहः । प्रहापयंल्लोकभयं स्वनेन स्वतेजसा ग्रस्तसमस्ततेजाः ॥ ३४॥
vidikṣu dikṣūrghvamadhaḥ samantādantarbahirbhagavānnārasiṃhaḥ | prahāpayaṃllokabhayaṃ svanena svatejasā grastasamastatejāḥ || 34||
मघवन्निदमाख्यातं वर्म नारायणात्मकम् । विजेष्यस्यञ्जसा येन दंशितोऽसुरयूथपान् ॥ ३५॥
maghavannidamākhyātaṃ varma nārāyaṇātmakam | vijeṣyasyañjasā yena daṃśito'surayūthapān || 35||
एतद्धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा । पदा वा संस्पृशेत्सद्यः साध्वसात्स विमुच्यते ॥ ३६॥
etaddhārayamāṇastu yaṃ yaṃ paśyati cakṣuṣā | padā vā saṃspṛśetsadyaḥ sādhvasātsa vimucyate || 36||
न कुतश्चिद्भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् । राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७॥
na kutaścidbhayaṃ tasya vidyāṃ dhārayato bhavet | rājadasyugrahādibhyo vyādhyādibhyaśca karhicit || 37||
इमां विद्यां पुरा कश्चित्कौशिको धारयन् द्विजः । योगधारणया स्वाङ्गं जहौ स मरुधन्वनि ॥ ३८॥
imāṃ vidyāṃ purā kaścitkauśiko dhārayan dvijaḥ | yogadhāraṇayā svāṅgaṃ jahau sa marudhanvani || 38||
तस्योपरि विमानेन गन्धर्वपतिरेकदा । ययौ चित्ररथः स्त्रीभिर्वृतो यत्र द्विजक्षयः ॥ ३९॥
tasyopari vimānena gandharvapatirekadā | yayau citrarathaḥ strībhirvṛto yatra dvijakṣayaḥ || 39||
गगनान्न्यपतत्सद्यः सविमानो ह्यवाक्षिराः । स वालखिल्यवचनादस्थीन्यादाय विस्मितः ॥ ४०॥
gaganānnyapatatsadyaḥ savimāno hyavākṣirāḥ | sa vālakhilyavacanādasthīnyādāya vismitaḥ || 40||
Part 3 · blocks 41–43
प्रास्य प्राचीसरस्वत्यां स्नात्वा धाम स्वमन्वगात् । य इदं शृणुयात्काले यो धारयति चादृतः ॥ तं नमस्यन्ति भूतानि मुच्यते सर्वतोभयात् ॥ ४१॥
prāsya prācīsarasvatyāṃ snātvā dhāma svamanvagāt | ya idaṃ śṛṇuyātkāle yo dhārayati cādṛtaḥ || taṃ namasyanti bhūtāni mucyate sarvatobhayāt || 41||
श्रीशुक उवाच । एतां विद्यामधिगतो विश्वरूपाच्छक्रतुः । त्रैलोक्यलक्ष्मीं बुभुजे विनिर्जित्य मृघेऽसुरान् ॥ ४२॥
śrīśuka uvāca | etāṃ vidyāmadhigato viśvarūpācchakratuḥ | trailokyalakṣmīṃ bubhuje vinirjitya mṛghe'surān || 42||
। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे षष्ठस्कन्धेऽष्टमेऽध्याये नारायणवर्मस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
| iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe ṣaṣṭhaskandhe'ṣṭame'dhyāye nārāyaṇavarmastotraṃ sampūrṇam |